เลย (ชมคลิป) อ.เชียงคาน รำบวงสรวงพระยาศรีอรรคฮาตนายอำเภอคนแรก

 


ที่หน้าที่ว่าการอำเภอเชียงคาน นายอภินันท์ สุวรรณโค นายอำเภอเชียงคาน พร้อมด้วยนายบรรพต ยาฟอง อดีตปลัดจังหวัดอุดรธานี นายชัชพงษ์ อาจแก้ว อดีตนายอำเภอเชียงคาน นางนริศรา สุวรรณโค นายกกิ่งกาชาดอำเภอเชียงคาน หัวหน้าส่วนราชการ ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้ประกอบการอำเภอเชียงคาน กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน พ่อค้า ประชาชนชาวอำเภอเชียงคาน ร่วมพิธีบวงสรวงพระยาศรีอรรคฮาต (ทองดี ศรีประเสริฐ) ซึ่งเป็นนายอำเภอคนแรกของอำเภอเชียงคาน และเป็นต้นสกุล “ศรีประเสริฐ”


พิธีบวงสรวงจัดขึ้นระหว่างวันที่ 9-10 มิถุนายน 2565 เย็นวันที่ 9 มิถุนายน ประกอบพิธีเจริญพระพุทธมนต์เย็น วันที่ 10 มิถุนายน 06.00 น. พิธีทำบุญตักบาตรอุทิศส่วนกุศลแด่พระยาศรีอรรคฮาต และข้าราชการพนักงานที่เสียชีวิตที่เคยปฏิบัติงานที่ที่อำเภอเชียงคาน เวลา 09.09 น. พิธีบวงสรวงหน้าอนุสาวรีย์พระยาศรีอรรคฮาต หน้าที่ว่าการอำเภอเชียงคาน เวลา 10.00 น. รำบวงสรวงจากกลุ่มแม่บ้าน กลุ่มสตรี และส่วนราชการ ผู้ประกอบการอำเภอเชียงคาน จาก 8 ตำบล 82 หมู่บ้าน จำนวน 1,119 คน ด้วนบทเพลง ฟ้อนบวงสรวง “พระยาศรีอรรคฮาต” ขับร้องโดย คุณพิมลพรรณ บุตรกุล โดยนางรำต่างพร้อมกันรำบวงสรวงพระยาศรีอรรคฮาต ด้วยท่ารำที่อ่อนช้อยสวยงามพร้อมเพรียง จำนวน 2 รอบ และที่บริเวณงานมีบริการอาหาร น้ำดื่ม จากส่วนราชการ ชมรมกำนันผู้ใหญ่บ้าน พ่อค้าผู้ประกอบการอำเภอเชียงคานบริการตลอดงาน เป็นบรรยากาศที่อบอุ่นและน่าภาคภูมิใจของชาวเชียงคาน


พระยาศรีอรรคฮาต (ทองดี ศรีประเสริฐ) เกิดเมื่อ พ.ศ. 2386 เป็นบุตรของพระศรีอรรคฮาต เจ้าเมืองปากเหืองคนที่ 3 ได้รับแต่งตั้งเป็นพระยาศรีอรรคฮาต เป็นเจ้าเมืองปากเหือง ในปี พ.ศ.2425 เมื่อราวปี พ.ศ. 2426-2428 มีการเปลี่ยนชื่อเมืองปากเหืองเป็นเมืองเชียง เดิมมีตำแหน่งเป็นอุปฮาดเมืองปากเหืองขึ้นกับเมืองพิชัย ต่อมา พ.ศ.2425 ได้รับแต่งตั้งเป็นพระศรีอรรคฮาต (ทองดี) เจ้าเมืองปากเหือง ภายหลังมีการเปลี่ยนชื่อเมืองปากเหืองมาเป็นเมืองเชียงคาน
ในช่วง พ.ศ.2436 สยามได้เกิดกรณีพิพาทกับฝรั่งเศสจนต้องเสียดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง และฝรั่งเศสพยายามเกลี้ยกล่อมให้พระศรีอรรคฮาต (ทองดี) นำไพร่พลไปอยู่ฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง แต่พระศรีอรรคฮาต (ทองดี) เป็นผู้มีความสัตย์ซื่อจงรักภักดี มีความสวามิภักดิ์มั่นคงมิได้ผันแปร พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงโปรดเกล้าฯ ให้เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็นที่ “พระยาศรีอรรคฮาต (ทองดี)” และพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ช้างเผือก ชั้นที่ 3 นิภาภรณ์ ใน พ.ศ.2442


พ.ศ.2454 กระทรวงมหาดไทยได้ย้ายเมืองเชียงคานมาขึ้นกับจังหวัดเมืองเลย มณฑลอุดร ทำให้เมืองเชียงคานถูกลดฐานะจาก “เมืองเชียงคาน” มาเป็น “อำเภอเชียงคาน” พระยาศรีอรรคฮาต (ทองดี) ซึ่งดำรงตำแหน่งเจ้าเมืองเชียงคานก็มีตำแหน่งเป็น “ผู้ว่าราชการอำเภอเมืองเชียงคาน” หรือนายอำเภอเชียงคาน ด้วยเหตุนี้พระยาศรีอรรคฮาต (ทองดี) จึงเป็นผู้ดำรงตำแหน่งเจ้าเมืองปากเหือง-เชียงคานคนสุดท้าย และเป็นนายอำเภอเชียงคานเป็นคนแรก
พระยาศรีอรรคฮาต (ทองดี) ถึงแก่กรรมด้วยอาการป่วยเป็นไข้ เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 2456 สิริรวมอายุ 70 ปี พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานหีบเพลิงมาพระราชทานเพลิงศพพระยาศรีอรรคฮาต (ทองดี) เมื่อวันที่ 15 กันยายน 2456 พระยาศรีอรรคฮาต (ทองดี) สมรสกับเจ้าแม่คำผิว มีบุตร-ธิดา จำนวน 6 คน และถือเป็นต้นสกุล “ศรีประเสริฐ”


ดำรงค์ รักษ์จรรยาวงศ์ / จ.เลย