สวนสัตว์ขอนแก่น คว้ารางวัลหน่วยงานต้นแบบลดและคัดแยกขยะมูลฝอย ระดับทอง เดินหน้าสู่การจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

สวนสัตว์ขอนแก่น สังกัดองค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ผ่านการประเมินหน่วยงานต้นแบบการลดและคัดแยกขยะมูลฝอยในกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประจำปี พ.ศ. 2568 ระดับทอง ด้วยคะแนนรวม 45 คะแนน สะท้อนความมุ่งมั่นในการบริหารจัดการขยะอย่างเป็นระบบ พร้อมเดินหน้ายกระดับการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง

ที่สวนสัตว์ขอนแก่น ต.คำม่วง อ.เขาสวนกวาง จ.ขอนแก่น นางทิพาวดี กิตติคุณ ผู้อำนวยการสวนสัตว์ขอนแก่น กล่าวว่า สวนสัตว์ขอนแก่นให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมและการลดปริมาณขยะมูลฝอยอย่างเป็นระบบ โดยมุ่งสร้างความรู้ ความตระหนัก และการมีส่วนร่วมให้แก่บุคลากร ผู้ประกอบการ และผู้เข้ามาใช้บริการภายในสวนสัตว์ เพื่อส่งเสริมการจัดการขยะตั้งแต่ต้นทาง ลดการใช้ทรัพยากรที่ไม่จำเป็น และเพิ่มการนำวัสดุเหลือใช้กลับมาใช้ประโยชน์

การดำเนินงานลดและคัดแยกขยะมูลฝอยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้หน่วยงานภาครัฐเป็นแบบอย่างแก่ประชาชน ส่งเสริมการลดขยะตั้งแต่ต้นทาง ลดการใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้งและงดใช้โฟมบรรจุอาหาร เพิ่มการนำขยะกลับมาใช้ประโยชน์ตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน ลดปริมาณขยะที่ต้องนำไปฝังกลบหรือกำจัด ตลอดจนสนับสนุนการขับเคลื่อนนโยบายระดับชาติและมติคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับมาตรการลดและคัดแยกขยะมูลฝอยในหน่วยงานภาครัฐ

จากการดำเนินงานดังกล่าว สวนสัตว์ขอนแก่นได้รับการประเมินเป็นหน่วยงานต้นแบบการลดและคัดแยกขยะมูลฝอยในกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประจำปี พ.ศ. 2568 ระดับทอง ภายใต้การขับเคลื่อนของคณะกรรมการขับเคลื่อนการดำเนินงานลดและคัดแยกขยะมูลฝอยในกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยมีกรมควบคุมมลพิษทำหน้าที่ฝ่ายเลขานุการ และดำเนินการสุ่มตรวจประเมินหน่วยงานระหว่างวันที่ 24 มิถุนายน – 24 กรกฎาคม 2568

ผลการประเมินสวนสัตว์ขอนแก่นได้คะแนนรวม 45 คะแนน จาก 3 ด้าน ได้แก่ ด้านการลดปริมาณขยะมูลฝอย ได้ 6.5 คะแนน จากคะแนนเต็ม 7 คะแนน ด้านการคัดแยกขยะมูลฝอย ได้ 26.5 คะแนน จากคะแนนเต็ม 29 คะแนน และด้านการนำขยะมูลฝอยไปใช้ประโยชน์ ได้ 12 คะแนน จากคะแนนเต็ม 14 คะแนน ส่งผลให้ได้รับการรับรองในระดับทอง

สำหรับการลดปริมาณขยะมูลฝอย สวนสัตว์ขอนแก่นได้จัดทำสื่อประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับการคัดแยกขยะและลดการใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง ประชาสัมพันธ์ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ จัดกิจกรรมรณรงค์และให้ความรู้ ดำเนินกิจกรรมในรูปแบบ Green Meeting ส่งเสริมการลดใช้บรรจุภัณฑ์และวัสดุที่ไม่จำเป็น รวมถึงรณรงค์งดใช้โฟมบรรจุอาหารภายในหน่วยงาน

ด้านการคัดแยกขยะมูลฝอย มีการคัดแยกขยะอย่างน้อย 4 ประเภท พร้อมกำหนดแนวทางจัดการขยะที่ผ่านการคัดแยกแล้วอย่างเหมาะสม เพื่อป้องกันการนำกลับมาปะปนกัน มีการจัดเก็บข้อมูลปริมาณขยะแต่ละประเภทเป็นรายเดือน รวมถึงมีระบบจัดการขยะอันตรายและสถานที่พักขยะของหน่วยงาน

ส่วนด้านการนำขยะมูลฝอยไปใช้ประโยชน์ สวนสัตว์ขอนแก่นส่งเสริมให้บุคลากรมีส่วนร่วมในการนำวัสดุเหลือใช้กลับมาใช้ประโยชน์ โดยข้อมูลจากการประเมินพบว่า ขยะที่ต้องส่งกำจัดคิดเป็นร้อยละ 99.66 และขยะบรรจุภัณฑ์ที่ถูกนำกลับมาใช้ประโยชน์คิดเป็นร้อยละ 45.12 สะท้อนถึงความพยายามในการลดปริมาณขยะและเพิ่มการใช้ประโยชน์จากวัสดุเหลือใช้ตามแนวทางเศรษฐกิจหมุนเวียน

ทั้งนี้ คณะผู้ตรวจประเมินได้ให้ข้อเสนอแนะเพื่อยกระดับการดำเนินงาน ได้แก่ การเพิ่มความต่อเนื่องของการประชาสัมพันธ์ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ การปรับสีถังรองรับขยะอันตรายให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ การปรับปรุงสถานที่พักขยะอันตรายโดยเพิ่มป้ายระบุผู้รับผิดชอบ การจัดหาภาชนะรองรับขยะอันตรายให้เหมาะสมกับประเภทของขยะ และการส่งเสริมการนำขยะบรรจุภัณฑ์กลับมาใช้ประโยชน์ให้เพิ่มมากขึ้น

นางทิพาวดี กิตติคุณ ผู้อำนวยการสวนสัตว์ขอนแก่น กล่าวอีกว่า สวนสัตว์ขอนแก่นจะนำข้อเสนอแนะจากการประเมินมาใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาระบบการจัดการขยะอย่างต่อเนื่อง โดยให้ความสำคัญกับการแก้ไขจุดที่ยังไม่เป็นไปตามเกณฑ์ ควบคู่กับการสร้างความรู้และการมีส่วนร่วมของบุคลากรและผู้ประกอบการภายในสวนสัตว์ เพื่อให้การลด คัดแยก และใช้ประโยชน์จากขยะเกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมตั้งแต่ต้นทาง

“การได้รับการประเมินในระดับทองถือเป็นกำลังใจและเป็นเครื่องยืนยันถึงความมุ่งมั่นของสวนสัตว์ขอนแก่นในการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อม แต่สิ่งสำคัญกว่ารางวัลคือการนำข้อเสนอแนะมาพัฒนางานให้ดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง เราจะเดินหน้าปรับปรุงระบบการจัดการขยะ ส่งเสริมการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และสร้างการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน เพื่อให้สวนสัตว์ขอนแก่นเป็นองค์กรที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและสามารถดำเนินงานได้อย่างยั่งยืน”
การดำเนินงานดังกล่าวสอดคล้องกับแนวทางการพัฒนาสวนสัตว์ขอนแก่นให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ที่ควบคู่กับการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างมีประสิทธิภาพ และเป็นแบบอย่างแก่ประชาชนในการลดและคัดแยกขยะอย่างถูกต้อง มุ่งลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ลดภาระการกำจัดขยะ สร้างจิตสำนึกด้านการจัดการขยะ และส่งต่อแนวคิดการใช้ทรัพยากรอย่างรู้คุณค่าไปยังนักท่องเที่ยว เด็ก เยาวชน และประชาชนที่เข้ามาใช้บริการสวนสัตว์ขอนแก่น เพื่อร่วมกันขับเคลื่อนนโยบายการจัดการขยะของประเทศและการจัดการสิ่งแวดล้อมสู่ความยั่งยืนต่อไป

ในประเทศ